Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Sả – Cách Phòng Trừ Sâu Bệnh

Cây sả được trồng ở nhiều gia đình, nhất là ở phía Nam nước ta, dùng làm gia vị và làm thuốc. Trong cây sả có loại tinh dầu cho mùi thơm nồng ấm, dễ chịu.

Sả thường dùng chế biến các món thịt chó, làm nước chấm. Luộc ốc cho thêm ít lá sả sẽ thơm ngon. Củ sả băm nhỏ rang với mắm tôm hoặc nước mắm thành món ăn mặn với cơm, nhất là trong những ngày giá lạnh. Vì có tinh dầu nên lá sả thường dùng nấu nước để xông hơi và tắm khi bị cảm sốt. Lá sả cũng dùng đun nước uống cho mát và dễ tiêu hóa. Củ sả có tác dụng làm ra mồ hôi, chữa cảm sốt, thông tiểu. Cây sả còn dùng cất tinh dầu làm thuốc chữa các chứng bệnh tiêu hóa, cảm sốt, xua đuổi muỗi, dùng trong công nghiệp xà phòng thơm, nước hoa.

Trồng sả quanh nhà có tác dụng xua đuổi một số loài rắn độc và hạn chế muỗi.

Đặc tính thực vật của sả

Cây sả là loại thân thảo (thuộc họ hòa thảo cùng với cây lúa). Cây cao khoảng 1,0 – 1,5 m, sống lâu năm, mọc thành bụi, phân nhánh nhiều. Thân rễ (gọi là củ) màu trắng hoặc hơi tía, có nhiều đốt ngắn. Các bẹ lá ôm chặt nhau rất chắc. Lá hẹp, dài giông lá lúa, mép lá hơi nhám, đầu lá thường uốn cong xuống. Rễ phát triển khỏe và nhiều, ăn sâu trong đất tới 25 – 30 cm. Cụm hoa gồm nhiều bông nhỏ không có cuống.

Cây sả đẻ chồi từ các nách lá tạo thành bụi như bụi lúa, các cây xung quanh là cây non, còn ở giữa bụi là các cây già. Nhờ thân rễ và chùm rễ phát triển nên cây sả có khả năng chịu hạn rất tốt, trong suốt mùa khô dài 4-5 tháng không tưới nước bụi sả vẫn sông.

Kỹ thuật trổng sả

– Làm đất: Cây sả trồng được trên nhiều loại đất, chỉ cần không bị ngập nước, tuy vậy trên đất nhiều mùn, tơi xốp cây phát triển mạnh hơn. Nếu trồng ít một số khóm để sử dụng cho gia đình thì chỉ cần đào từng hốc kích thước mỗi chiều 30 cm bón phân lót rồi trồng. Nếu trồng nhiều đế bán thì đất cũng cần cày bừa kỹ, lên luống cao 20 – 25 cm, rộng 1,0 – 1,5 m để trồng.

– Cách trồng: Sả trồng bằng nhánh. Mỗi hố trồng 1-2 nhánh non, có đủ phần gốc và rễ, bóc bỏ bẹ lá già, cắt các lá còn lại để dài khoảng 20 cm, cắt bớt rễ già. Đặt nhánh sả hơi nghiêng, lấp đất kín gốc rồi dùng tay nén chặt và tưới nước đủ ẩm. Nếu trồng diện tích rộng thì trên luống rạch 2 hàng dọc luống cách nhau 0,8 – 1,0 m. Rải phân lót xuống rạch, lấp ít đất rồi trồng. Sau trồng nếu tưới đủ ẩm thì khoảng 10—15 ngày nhánh sả ra rễ, đâm lá non, bắt đầu chăm sóc và trồng dặm nhánh chết.

– Bón phân: Phân bón lót cho 1 ha từ 15 — 20 tấn phân chuồng hoai + 200 – 300 kg phân lân. Rải phân lót xuống rãnh trồng. Sau khi trồng 20 – 25 ngày, cây bắt đầu sinh trưởng mạnh thì bón phân thúc nhẹ khoảng 100 – 150 kg phân đạm cho 1 ha, kết hợp xới đất vun gốc nhẹ. Một tháng sau bón thúc lần 2 với lượng phân như trên và vun gốc tiếp.

– Chăm sóc: Trường hợp đất quá khô cần tưới nước. Thường xuyên nhổ cỏ. Cây sả ít bị sâu bệnh. Thường thây là bệnh héo vàng làm thôi rễ, chết cây. Dùng các thuốc gốc đồng và Benomyl phun đẫm vào gôc có thể hạn chế bệnh. Nhố bỏ các cây bệnh nặng tập trung tiêu hủy. Cá biệt có bệnh cháy lá đo nấm, phun các thuốc Copforce Blue, Viben-C, Carbenzim, Dithan-M

Thu hoạch sả

Nếu trồng sả dùng để ăn thì sau 3-4 tháng có thể tỉa các nhánh to rồi vun gốc cho cây tiếp tục ra nhánh mới. Nếu trồng để chiết lấy dầu thì sau trồng 10 – 12 tháng khi cây sả đã già, lượng dầu cao thu hoạch là tốt nhất, cắt cả lá và bẹ, chừa lại 8 – 10 cm cách mặt đất. Sau đó tưới nước, bón phân cây sẽ tiếp tục đâm chồi. Sau 5 -6 tháng lại thu hoạch tiếp, như vậy quanh năm sẽ có nguyên liệu đế’ chưng cất dầu.