Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Ớt Cay – Cách Phòng Trừ Sâu Bệnh

Ớt là gia vị thường thấy nhất ở Việt Nam cũng như các nước. Trong bữa ăn bất kể là món gì cũng cần có ớt. Có nhiều người khi ăn thiếu ớt sẽ thấy bữa ăn mất ngon. Đặc biệt ớt thường dùng pha nước chấm. Ớt cũng pha với bột cà rễ. Ớt ăn tươi, chế biến thành tương ớt hoặc phơi khô làm bột ớt để dự trữ ăn được lâu. Ớt được trồng ở khắp nơi và có quanh năm. Ở nước ta, miền Trung có tập quán ăn nhiều ớt hơn các nơi khác.

Ớt cũng còn dùng làm thuốc. Tác dụng chủ yếu của ớt là kích thích tiêu hóa, trị cảm lạnh, thấp khớp, sốt rét. Lá ớt dùng đắp trị mụn nhọt.

Ớt dùng làm gia vị là loại ớt cay. Ngoài ra có loại ớt không hoặc chỉ hơi cay, dùng xào nâu như một thứ rau xanh, gọi là ớt ngọt. Ớt cay có nhiều giông với hình dạng và màu sắc quả khác nhau. Ớt chỉ thiên quả nhỏ, rất cay, mọc hướng thẳng lên trời. Loại ớt tím, ớt cà quả thòng xuống. Có giá trị nhất là ớt sừng trâu, quả dài và cong, trồng nhiều dể xuất khẩu.

Đặc tính thực vật của ớt đỏ

Ớt là cây hàng năm nhưng cũng có thể sống được vài năm. Chiều cao khác nhau phụ thuộc vào giông. Cây phân cành, phân nhánh nhiều.

Lá đơn mềm, màu xanh, hình thoi hơi dài về phía ngọn, có cuống. Hoa mọc ở nách lá, màu trắng hoặc tím, có 5 cánh, mọc đứng hoặc thòng xuống.

Ớt cay thường có dạng quả dài, đầu nhọn, kích thước rất khác nhau. Các giông ớt chỉ thiên, ớt hiểm có quả nhỏ, chỉ dài 0,8 – 1,2 cm. Ớt sừng trâu thì quả lớn, dài từ 10 — 15 cm. Màu sắc quả khi chín hầu hết là màu đỏ tươi, một số giống màu tím. Trong quả có nhiều hạt. Hạt hình tròn, dẹt, màu vàng hoặc trắng, đường kính 1-2 mm. Hạt cay hơn thịt quả.

Kỹ thuật trồng ớt đỏ

– Làm đất: Cây ớt cũng không kén đất lắm nhưng cần cao ráo, thoát nước. Nếu đất quá ẩm cây dễ bị bệnh thối cổ rễ, héo cây. Cày đất phơi ải 10 – 15 ngày hoặc lâu hơn càng tốt. Làm thành luống cao 20 – 30 em, rộng 1,2 – 1,4 m, mặt luống làm đất nhỏ và san phẳng. Ngoài phân lót cần bón thêm vôi bột để hạn chế nấm đất hại rễ.

– Ươm cây con: Trồng ớt phải gieo hạt trong vườn ươm để lấy cây con. Đất vườn ươm cần làm kỹ, bón lót 10 – 15 kg phân chuồng hoai + 1-2 kg phân lân cho 20 m2 đất. Rải thuốc sâu để trừ kiến hại hạt. Lên luống cao 10 – 15 cm, đất mặt luống đập nhỏ, san bằng. Gieo vãi 30 g hạt cho 20 m2 đất. Để gieo đều, nên trộn hạt với ít tro bếp, đất bột. Gieo xong dùng cào có răng nhỏ cào mặt luống đều vùi hạt vào đất mặt, sau đó dùng rơm rạ khô hoặc lá dừa phủ lên, tưới nước cho đủ ẩm. Lượng giông này nếu mọc đều đủ cây con trồng cho 1.000 m2. Khi cây đã mọc nếu phủ rơm rạ thì để nguyên, nếu phủ bằng lá dừa thì gỡ bỏ để cây con có đủ ánh sáng sinh trưởng. Thường xuyên tưới nước đủ ẩm và nhổ cỏ. Nếu cây con vàng xấu có thể pha loăng phân urê 1% để tưởi. Nếu cây xanh tốt quá thì rải tro bếp hoặc tưới phân kali pha 1% cho cây cứng cáp. Chú ý tưới phân xong nên dùng nước lả tưới lại để phòng phân làm cháy lá cây.

– Trồng cây: Nếu trồng ớt sừng trâu thì trên luống rạch hàng ngang cách nhau 50 – 60 em. Trên rạch trồng cây con cách nhau 40 – 50 cm để có mật độ 25.000 – 30.000 cây/ha. Với một số giông như ớt cay số 1, số 2, trồng khoảng cách hàng 0,8 — 1,0 m, cách cây 0,5 — 0,6 m, mật độ 20.000 – 25.000 cây/ha. Cây ớt con trong vườn ươm sau khi gieo 25 -30 ngày, có 5 – 6 lá thật, cao 10 – 15 cm thì nhổ trồng. Trước khi nhổ nên tưới nước để tránh đứt rễ. Nếu trồng ít cổ điều kiện nên dùng dao nhọn bứng theo ít đất để trồng là tốt nhất. Khi trồng dùng đất nhỏ lấp kín đến cổ rễ cây, dùng ngổn tay ấn chặt gốc rồi tưới nước. Nên trồng buổi chiều để ban đêm trời ẩm, cây không bị mất nước sẽ mau hồi phục. Nếu trời nắng quá nên làm giàn tạm che bớt nắng cho cây. Sau trồng 5-7 ngày kiểm tra cây chết trồng dặm ngay. Để phòng bệnh héo chết cây, trước khi trồng nên dùng thuốc trừ nấm gốc đồng phun vào hố trồng và rải vôi bột lên rạch.

– Bón phân: Đất ruộng trước khi trồng cây con cần bón lót cho 1 ha 20 – 25 tấn phân chuồng hoai + 500 kg phân lân. Phân lót rải trộn đều với đất mặt trước khi lên luống hoặc bón theo rạch rồi phủ lớp đất mỏng trước khi trồng cây con. Nếu đất chua-nên bón thêm vôi.

Sau trồng 10 – 15 ngày cây bén rễ hồi xanh bón thúc 6 – 8 kg urê + 4 — 6 kg KC1 hoặc 10 – 15 kg NPK 16-16-8 cho 1.000 m2 đất. Sau đó tiếp tục bón thúc 2 lần khi cây bắt đầu có nụ và sau khi thu hoạch lứa quả đầu. Hòa phân với nước tưới hoặc rải quanh gốc rồi xới đất vun gốc để lấp phân. Chú ý bón cách gốc cây 10 – 20 cm. Bón phân xong nên tưới nước đủ ẩm dể phân ngấm dần vào gốc cây. Cũng có thể dùng phân bón lá phun bổ sung. Chú ý phân có nhiều canxi (như nitrat canxi).

– Chăm sóc: Với giông ớt ít phân cành, sau khi trồng 30 – 40 ngày, trước lúc ra nụ, có thể bấm ngọn để cây ra nhiều cành. Với giống ra nhiều cành thì phải tỉa bớt các cành phía gốc để luống ớt thông thoáng, quả nhiều và ít sâu bệnh.

Thường xuyên đảm bảo đủ ẩm cho luống ớt. Phương pháp tưới tốt nhất là tưới vào rănh cho nước ngấm vào luống, không nên để ngâm nước lâu, đất quá ẩm cây dễ bị bệnh. Trời mưa lớn cần khơi rănh cho nước thoát nhanh.

Chú ý nhổ cỏ, xới đất, vun gốc. Sau những đợt mưa to đất bị dí chặt nên xới xáo để đất tơi xôp cho rễ phát trễển, cây sinh trưởng tốt.

Phòng trừ sâu bệnh cho ớt đỏ

– Sâu hại: Thường có sâu khoang (Spodoptera litura), sâu xanh đục quả (Heiicoverpa armigera), rầy xanh (Empoasca fiavescens), bọ trễ (Thrips paimi), bọ phấn (Bemisia myrecae), nhện trắng (.Polyphagotarsonemus Lotus).

Phòng trừ sâu khoang và sâu xanh đục quả dùng các thuốc Bt, NPV, Sherpa, Polytrễn…

Phòng trừ rầy xanh, bọ trĩ, bọ phấn dùng các thuốc Vertimec, Vibamec, Vineem, Fastac, Sherpa… Phòng trừ nhện dùng thuốc Saromite, Danitol, Ortus, Nissorun…

– Bệnh hại: Chủ yếu là các bệnh chết rạp cây con vườn ươm (do nấm Sclerotium rolfsii), bệnh thôi quả (do nấm thán thư Colletotrễchum capsisi), bệnh khô héo nhánh (do nấm Phytophthora capsisii), bệnh héo xanh (do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum), bệnh xoắn lá (do virus).

Thuốc phòng trừ bệnh chết rạp cây con là Saizole, Monceren, Rovral, Hạt vàng… Bệnh thán thư gây thối quả dùng các thuốc Viben-C, Carbenzim, Antracol, Dithân-M… Bệnh khô héo nhánh dùng các thuốc Mexyl-MZ, rễ domil gold, Alpine… Bệnh héo xanh vi khuẩn dùng các thuốc Kasuran, Cupremicin, Batoci… Với bệnh xoăn lá do virus chủ yếu là trừ các loại bọ phấn, bọ trĩ, rệp. Thực hiện tốt các biện pháp trồng trọt để phòng bệnh.

Thu hoạch ớt đỏ

Với ớt cay, thu hoạch khi quả bắt đầu chín, chuyển màu đỏ một phần ở gần cuống. Sau khi hái về 1 – 2 ngày thì quả chín hoàn toàn, có thể để tiếp 2-3 ngày quả vẫn còn tươi. Sau khi thu hoạch cần phân loại quả tốt xấu để riêng để tiêu thụ hoặc chế biến.

Muốn quả chín đều và đồng loạt có thể phun thuốc Ethrel 480L pha nồng độ 0,02% khi phần lớn quả đã già, trong vườn bắt đầu có quả chín.