Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Ngò Gai – Cách Phòng Trừ Sâu Bệnh

Cây ngò gai (còn gọi là cây mùi tàu) là cây mọc hoang ở nơi đất ẩm vùng đồi núi, cũng được trồng để làm rau gia vị. Cây ngò gai có mùi thơm nhẹ giông như rau mùi (rau ngò). Thường dùng ăn sông cùng với các rau gia vị khác hoặc thái nhỏ trộn với món ăn khi đã làm chín
như cháo, canh, món xào để tạo mùi thơm dễ chịu, kích thích ăn ngon miệng.

Trong tô phở, tô hủ tiếu thường có ngò gai ăn chung với rau húng, hẹ. Ngò gai là món rau chính cùng với lá hành để nhồi vào lòng lợn ăn mát và thơm. Phụ nữ cũng thường nấu nước chung với bồ kết để gội đầu cho thơm tóc.

Cây ngò gai có tính ấm, vị thơm hơi đắng, có tác dụng khai vị, ăn ngon, giải nhiệt và gây ngủ ngon giấc. Thường dùng chữa sổ mũi, rối loạn tiêu hóa, phong thấp. Giã tươi dùng đắp ngoài để trị chân thương nhẹ. Cây ngò gai cũng được trồng phổ biến ở các vùng.

Đặc tính thực vật của ngò gai

Là cây thân thảo, sông hàng năm hoặc vài năm, thân mọc đứng, phân nhánh ở ngọn, cao 15 – 50 cm. Các tầng lá đầu gần gốc thường mọc xòe sát đất thành hình hoa thị, các tầng lá sau có xu hướng vươn lên.

Lá phiến mỏng, thuôn dài (15-20 cm), màu xanh bóng, mép có răng cưa và gai mềm. Các lá phía ngọn nhỏ hơn nhưng có nhiều răng cưa nhọn và gai sắc hơn (nên gọi là ngò gai).

Hoa màu trắng lục, mọc chụm thành tán hình bầu dục ỗ đầu cành. Trên cành có nhiều đốt, từ đốt có thể mọc rễ thành cây con. Quả hình cầu, hơi dẹt, đường kính khoảng 2 mm.

kỹ thuật trồng ngò gai

– Làm đất: Cây ngò gai dễ sống, không kén đất, tốt nhất là đất nhiều mùn, nơi ẩm mát. Nếu trồng ít dùng cho gia đình thì chỉ cần một ít đất, xới cho tơi xốp, rải ít phân chuồng hoai, tro bếp rồi rắc hạt hoặc trồng cây con. Sau khoảng 1 tháng đã có lá sử dụng. Khi ngò gai có hoa, đậu hạt, hạt rơi xuống đất lại mọc thành cây.

Nếu trồng nhiều để bán thì đất cũng cần cày bừa kỹ, lên luống cao 20 – 25 cm, rộng 1,2 – 1,5 cm, mặt luống làm đất nhỏ và san phẳng.

– Cách trồng: Cây ngò gai trồng bằng gieo hạt. Hạt dễ mọc nên không cần xử lý, làm đất xong có thể gieo hạt ngay. Trung bình gieo 300 -500 g hạt cho 100 m2, có thề’ gieo dày hơn để tỉa cây con ban đầu. Hạt gieo xong phủ rơm rạ khô hoặc trấu, tưới đủ ẩm, sau 7-10 ngày thì nảy mầm, tiếp tục chăm sóc.

– Bón phân và chăm sóc; Trước khi lên luống cần bón phân lót khoảng 15 – 20 tấn phân chuồng hoai và 150 – 200 kg super lân cho 1 ha. Cứ sau mỗi đợt tỉa cây thu hoạch hòa phân đạm và lân với nước theo tỉ lệ 1:1:100 để tưới. Tưới phân xong nên dùng nước lã tưới rửa để tránh hại lá non. Thường xuyên tưới nước đủ ẩm và nhổ cỏ. Chú ý là khi cây còn nhỏ các lá mọc xòe sát mặt đát, đọt cây bị lõm xuống, nên tránh không để đất dọng vào đọt vì làm đọt khó phát triển, thậm chí có thể bị thối chết.

Phòng trừ sâu bệnh ngò gai

Cây ngò gai thường bị một số loài rệp, rầy và nhện đỏ chích hút làm lá vàng, khố. Khi cần thiết có thể phun trừ bằng các thuốc sinh học như Vertimec, Vineem, dầu tỏi.

Bệnh hại chủ yếu là đốm lá, cháy đầu lá (do các nấm Cerospora, Alternaria, Pestalozia), phòng trừ bằng các thuôc Carbenzim, Dithân-M, Topsin-M… Bệnh thối gốc (do nấm Rhizoctonia, Scierotium) dùng các thuốc Monceren, Saizole, Rovral…

Thu hoạch và để giống

Nếu chăm sóc tốt thì sau gieo hạt giống khoảng 2 tháng có thể nhổ tỉa bớt cây đem bán để những cây còn lại phát triển nhanh, lá dài ra. Sau 3-4 tháng có thể thu hoạch rộ, trung bình 100 m2 cho 200 – 250 kg lá tươi. Ở gia đình nếu trồng ít có thể tỉa các lá phía gốc để ăn dần.

Ngò gai đế giông cũng rất đơn giản. Sau khi nhổ bán, để lại một số cây to khỏe, cách nhau ít nhất 30 cm, hòa thêm ít phân đạm và lân hoặc bánh dầu để tưới. Thân ngò sẽ vươn cao, phân cành và ra hoa kết trái. Khi hoa bắt đầu khô thì cắt thân đem về phơi trên nong nia. Đập nhẹ cho hạt rơi ra, phơi lại, sàng sẩy sạch rồi cho vào chai lọ đậy kín dừng cho vụ sau.