Cách trồng rau sạch không cần đất khó tin nhưng có thật

4 cách trồng rau sạch không cần đất tại nhà cho những ngôi nhà nhỏ, hẹp. Hướng dẫn cách trồng rau sạch tại nhà không cần đất.

  Trồng cà chua bằng phương pháp thủy canh
  Cách trồng rau thủy canh trong thùng xốp
  Dung dịch trồng rau thủy canh
hinh-anh-cach-trong-rau-sach-khong-can-dat-kho-tin-nhung-co-that

Bạn cứ nghĩ rằng trồng rau thì phải có đất để cây sinh trưởng. Thế nhưng nếu Hạt giống Nắng Vàng nói rằng bạn có thể trồng những cây rau xanh tốt mà không cần đất. Thật khó tin nhưng đó là sự thật. Với sự phát triển của khoa học, những phương pháp mới trong nông nghiệp giúp bạn tiết kiệm được nhiều tài nguyên trong đó có cách trồng rau sạch không cần đất.

Các phương pháp trồng rau sạch không cần đất

Trồng rau sạch theo phương pháp thủy canh (hydroponics)

Thủy canh là phương pháp canh tác không cần đất, được áp dụng tại nhiều địa phương trong cả nước. Theo đó, cây được trồng trong các giá thể đặt trên máng có chứa dung dịch pha từ nước và chất dinh dưỡng theo tỷ lệ riêng cho từng loại cây và nước khác nhau.

hinh-anh-cach-trong-rau-sach-khong-can-dat-kho-tin-nhung-co-that-1

Phương pháp này đã được phát hiện từ thời cổ đại ở Babylon, Ai Cập, Trung Quốc, Ấn Độ. Người xưa đã sử dụng dung dịch phân bón để trồng dưa chuột, dưa hấu và nhiều loại rau củ.

Năm 1699, John Woodward công bố thí nghiệm trồng thủy canh thành công với cây bạc hà. Tuy nhiên, tới thế kỷ XIX, năm 1929, khi William Frederick Gericke – một giáo sư đại học California – trồng thành công cây cà chua đạt kích thước 7,5 m trong dung dịch dinh dưỡng, ông mới gọi hệ thống mới này là “thủy canh” (“Hydroponic” – theo tiếng Hy Lạp, hydros là “nước” và ponos là “làm việc”). Từ đó, thủy canh được ứng dụng và nhân rộng.

So với thổ canh truyền thống, thủy canh có lợi thế kiểm soát được cỏ dại, các vấn đề sâu bệnh và thực hiện được ở những nơi không thể sử dụng đất cho canh tác. Tuy nhiên, một hệ thống thủy canh đòi hỏi sự đầu tư ban đầu lớn, vận hành hệ thống cần chính xác, đồng thời toàn bộ hệ thống vận hành bằng hệ thống bơm nước nên nguồn điện cần ổn định. Ngoài ra, người trồng cần thường xuyên theo dõi chất lượng nước để đảm bảo cây đủ dinh dưỡng và phát triển khỏe mạnh.

Trồng rau sạch với canh tác khí canh (aeroponics)

Khí canh là phương pháp canh tác không dùng đến cả đất và rất ít nước. Thay vào đó, cây cối và rau được trồng trên các giá đỡ, bên dưới được phun dung dịch chứa chất dinh dưỡng trực tiếp vào rễ.

Ý tưởng về khí canh phát triển khi các nhà khoa học quan sát thấy rễ của nhiều loại cây lơ lửng trong không khí như hoa lan từ những năm 1920. Năm 1957, F. W. Went đã trồng cà phê, cà chua với toàn bộ bộ rể lơ lửng trong không khí được phun sương mù dưỡng chất lên rể cây và gọi phương pháp trồng cây này là “aeroponics”. Từ đó, khí canh được nghiên cứu rộng rãi hơn và bắt đầu ứng dụng vào sản xuất.

hinh-anh-cach-trong-rau-sach-khong-can-dat-kho-tin-nhung-co-that-2

Ngày nay, khí canh chủ yếu dùng trong các hoạt động nhân giống cây trồng. Tại Nam Định, năm 2014, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nam Định) cùng Trung tâm Giống cây trồng (thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tiến hành nghiên cứu thử nghiệm và nhân giống thành công 2 giống khoai tây Solara, Diamant nguyên chủng trong môi trường khí canh.

Phương pháp này tạo ra nguồn giống khỏe mạnh, sạch bệnh để cung cấp cho nông dân. Thử nghiệm cho thấy, quy trình trồng khí canh còn giúp tiết kiệm tới 98% lượng nước và 95% lượng phân bón sử dụng so với cách trồng thông thường. Đồng thời, bằng cách thiết kế các giá khí canh theo dạng tháp dọc, mô hình này còn tiết kiệm diện tích trồng.

Trồng rau sạch trên tấm phim nhựa

Canh tác trên tấm phim bằng nhựa do một trong những phương pháp trồng được Yuichi Mori – một nhà khoa học Nhật Bản tìm ra và được đưa vào trồng cà chua từ năm 2009. Phương pháp này cho phép trồng rau và cây ăn quả trên bất cứ mặt phẳng nào.

Tấm phim được làm từ vật liệu hydrogel – một loại vật liệu hấp thụ thường được sử dụng trong các sản phẩm gia đình như tã dùng một lần. Tấm phim hoạt động bằng cách hấp thụ nước và dinh dưỡng thông qua các lỗ thấm hút có kích thước nano (1 trên 1.000.000 của milimet). Cây cối sẽ sinh trưởng trên bề mặt của tấm phim, thay vì đào sâu xuống đất, rễ cây sẽ lan trên bề mặt trong suốt của các tấm mỏng này.

hinh-anh-cach-trong-rau-sach-khong-can-dat-kho-tin-nhung-co-that-3

Ông Yuichi Mori có ý tưởng về việc áp dụng công nghệ polyme vào nông nghiệp khi đang tìm cách tạo ra thận nhân tạo gần 20 năm trước. Ông thắc mắc rằng nếu cơ chế tương tự được sử dụng để tạo ra hệ thống mạch lọc máu thì cũng có thể sử dụng để trồng cây.

Ông bắt đầu trồng thử nghiệm với một mảng cỏ nhỏ nhờ ánh sáng đèn LED. Sau hơn 10 năm thử nghiệm, ông và các đồng nghiệp đã tạo ra một hệ thống canh tác không cần tới đất và có thể trồng trong nhà kính ở phạm vi rộng.

Phương pháp canh tác trên tấm phim giúp tiết kiệm tới 90% lượng nước sử dụng so với canh tác thông thường. Các lỗ cực nhỏ trên màng polyme cũng hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn và loại bỏ sự cần thiết của thuốc trừ sâu.

Phương pháp này đang được áp dụng tại hơn 150 địa điểm khắp Nhật Bản và Trung Quốc và một trang trại trên sa mặc tại Ả Rập. Mebiol dự kiến sẽ xuất khẩu công nghệ này sang châu Âu và Trung Đông trong thời gian tới.

Trồng rau sạch tại nhà trên giá thể

Các giá thể làm bằng xơ dừa, trấu hun vẫn được sử dụng tại nhiều nhà vườn sản xuất rau sạch tại Lâm Đồng, TP HCM. Tại huyện Đức Trọng (Lâm Đồng), các khu vườn dưa leo coctaik trong nhà màng được trồng bằng những bịch giá thể chỉ làm trấu hun, xơ dừa và không tiếp xúc với đất.

Tại đây, lối đi được trải bạt kín để cách ly với mầm bệnh từ đất và tránh cỏ dại, cây nhận chất dinh dưỡng từ giá thể và qua các ống nước nhỏ có chứa nước dinh dưỡng dẫn tới từng gốc cây. Sau khi cây hấp thu, nước lại được thu lại qua các bình chứa nhỏ bên cạnh bịch giá thể.

Phương pháp này giúp tiết kiệm nước tưới, phân bón bởi nước và phân bón được phân bổ trực tiếp tới từng cây và được pha chế theo công thức phù hợp với sự phát triển của từng loại cây khác nhau. Với môi trường trồng trong nhà màng, không chịu tác động từ môi trường, mô hình này có thể áp dụng phổ biến trong điều kiện khí hậu biến đổi thất thường, đất canh tác bị xói mòn hoặc thoái hóa như hiện nay.

Để ứng dụng các phương pháp trên chúng ta cùng đi vào ví dụ cụ đó là cách trồng rau mầm không cần đất nhé!

Cách trồng rau mầm không cần đất

Chuẩn bị nguyên vật liệu để trồng rau mầm

Chuẩn bị hạt: bất kỳ loại hạt giống rau nào đều có thể trồng theo phương pháp này được.Cách trồng rau mầm muốn đạt chất lượng tốt, năng suất cao, phải xử lý nguồn nước thật tốt, có thể xử lý bằng vôi cục tỷ lệ = 2/1.000, sau đó xử lý lại bằng phèn chua.

Dụng cụ trồng: tận dụng, dụng cụ sẵn có trong gia đình như: xoong, nồi, chậu nhựa, khay nhựa hình chữ nhật, hũ sành, nồi đất, có đường kính từ 20 cm, chiều cao 15 cm trở lên và có nắp đậy kín. Nếu trồng kinh doanh cần đóng kệ bằng sắt hay bằng tre nhiều tầng để gác khay; Cách trồng rau mầm tại nhà không cần đất, không cần làm nhà xưởng, trồng bằng dụng cụ xoong nồi thì để trong bếp hoặc hiên nhà, tránh ánh sáng trực tiếp.

Xử lý bằng nước vôi trong (2-3%): Dùng 200-300g vôi cục hoặc 400 – 500g vôi mới tôi hòa tan trong 10 lít nước sạch. Để lắng 15-20 phút rồi lọc lấy 6-7 lít nước vôi trong. Cách trồng rau mầm không cần đất như thế này sẽ đảm bảo nguồn rau thực sự sạch, không nhiễm khuẩn từ nước.

Làm trong nước bằng cách dùng một miếng phèn chua khoảng nửa đốt ngón tay (khoảng 1g) hòa tan phèn vào một gáo nước, sau đó đổ gáo nước vừa hòa tan phèn vào xô đựng nước khoảng 20 – 25 lít và khuấy đều. Sau khoảng 30 phút khi cặn đã lắng xuống đáy thì gạn lấy nước trong.

Xử lý hạt: ngâm hạt theo cách truyền thống, pha nước 2 sôi + 3 lạnh (nhiệt độ từ 50 – 540C), cho hạt mầm vào ngâm 15 – 30 phút, loại bỏ hạt lép, hạt sâu, hạt thối. Các loại hạt đậu, hạt cải, thời gian ngâm khoảng 6 – 7 giờ, đối với hạt rau muống ngâm 12 giờ.

Gieo hạt: gieo hạt vô nồi hoặc khay, mật độ dày đặc, 2 hạt chồng lên nhau. Có thể gieo 150 g hạt rau muống trong xoong đường kính 20 cm, cao 15 cm.

xhinh-anh-cach-trong-rau-sach-khong-can-dat-kho-tin-nhung-co-that-4

Cách trồng rau mầm tại nhà không cần đất

Quan trọng nhất là khâu chăm sóc: sau khi đã gieo hạt, tưới nước sạch xâm xấp mặt hạt, ngâm 15 phút, sau đó đổ nước ra thật nhanh. Trong khi đổ, dùng nắp nhỏ hơn đường kính của xoong chặn hạt lại (định vị cho hạt mầm không bị xáo trộn) hoặc dùng van xả gắn ở đáy để tháo nước ra, một ngày tiến hành tưới nước từ 3 – 4 lần.

Thu hoạch: các loại rau mầm hạt đậu, tưới nước liên tục 3 ngày là thu được. Nếu trồng hạt rau muống thì 5 – 6 ngày là thu hoạch được.

Dụng cụ luôn luôn đậy nắp kín, càng tối rau càng cho năng suất cao nhớ là tối trong 3 ngày đầu gieo hạt thôi nhé, sau đó phải mang ra nắng nhẹ, không trực tiếp chiếu vào cây. Nhiệt độ nảy mầm thích hợp từ 25 – 30 độ. Ngoài ra cách trồng rau mầm không cần đất rất dễ bị dòi nếu bạn không đậy kín rau và không xả nước ráo, rễ rau sẽ bị nhũn, phát sinh dòi, rất hôi, rau không lớn nhiều thậm chí chết rụi hết.

Cách trồng rau mầm tại nhà không cần đất có thể tiếp nước cho cây bằng cách trồng trong khay nhựa đựng ly tách trà tiếp khách phía dưới có khay đựng nước dư. Khe lưới nhựa lớn so kích cỡ hạt giống thì trải lót lớp khăn giấy. Dùng thêm một lớp khăn giấy hoặc vải vụn, đồ không dùng nữa đậy phía trên để giữ ẩm, phía dưới khay thì đổ nước gần sát mặt khăn. Một số tài liệu khuyên khi rễ chạm nước thì ngưng tưới để tiết kiệm công chăm sóc. Nhưng thực ra bạn cứ tiếp tục tưới, rau sẽ lên tốt hơn.

Chúc các bạn thành công với những hướng dẫn trồng rau không cần đất nhé!

  Các mô hình trồng rau thủy canh hiệu quả